>11. Sınıf Dil ve Anlatım Ders Notları (1)

>

Sanatsal Metinlerin Özellikleri

  1. Bilgi verme amacı gütmez.
  2. Dilin çoğunlukla heyecana bağlı işlevi kullanılır.
  3. Okuyucuya edebi zevk verir, estetik kaygı güdülür.
  4. Özneldir.
  5. Kurgulanmıştır.
  6. Kelimeler çoğunlukla gerçek anlamın dışında kullanılır. (imge)
Öğretici Metinlerin Özellikleri
  1. Bilgi verme amacı vardır.
  2. Dilin genellikle göndergesel işlevini kullanır.
  3. Estetik kaygı gütmez.
  4. Nesnel anlatım vardır.
  5. Okuyucuyu ikna eder.
  6. Kelimeler gerçek anlamında kullanılır.
Öznel Anlatım: Subje, özneye ait kişisel duygu ve düşüncelerin,  yorumların olduğu anlatımdır.
Nesnel Anlatım: Obje, gerçeğe ulaşmak için taraf tutmadan inceleme yaparak verilere dayandırarak hüküm verebilen anlatımdır.
Dilin İşlevleri
  • Göndergesel işlev
  • Alıcıyı harekete geçiren işlev
  • Heyecana bağlı işlev
  • Şiirsel işlev
  • Kanalı kontrol işlevi
  • Dil ötesi işlev
Öğretici Metinler
A. Mektup

     1. Özel Mektuplar
Uzakta ki tanıdıklara haberleşmek için gönderilen mektuplardır. Başkası okuyamaz. Diğer mektuplara göre daha samimi yazılır.
     2. Edebi Mektuplar
Edebiyatçıların birbirlerine ya da tanıdıklarına yazdıkları herkesce okunabilen, okuyana faydası dokunabilen mektuplardır. 
     3. İş Mektupları
Bir dileği bildirmek için resmi dairelere yazılan mektuplardır. (Davetiye, tebrik, kutlama vs. mektuplar iş mektuplarına girer.)
Mektuplarda uyulması gereken kurallar
  1. Kağıdın temiz olmasına özen gösterilir.
  2. Samimi bir havada yazılır.
  3. İletişim kurmak amacıyla yazılır.
  4. Özel bir anlatım kullanılır.
  5. Çoğunlukla dilin göndergesel işlevi kullanılır.

Edebi mektup türünün en güzel örneği 16.yy Fuzuli‘nin Şikayetname‘sidir. 

Divan edebiyatında adına münşeat adı verilen özel ve resmi mektuplar vardır.

Mektubun ana unsurları

  1. Hitap
  2. Tarih
  3. İçerik
  4. Adres
  5. İmza 
Günce (Günlük)
Gözlem, izlenim, betimleme ve öyküleme gibi anlatım türlerinden faydalanarak duygu ve hayallerin, düşüncelerin günü gününe tarih belirterek yazılan türüdür.
  • Günlükler günü gününe tutulmalıdır. 
  • 1. kişi ağzından kısa ve özlü olmalıdır.
  • Anlatılanlar inandırıcı, içten ve samimi olmalıdır. Anlatım konuşma diline yakın bir dille gerçekleşmelidir. Yazar görüş ve duygularını aktarırken ön yargıya girmemeli, gerçekleri çarpıtmamalıdır. Günlük önemlidir. Çünkü;
  1. Günü gününe yazıldığı ve tarih atıldığı için dönemin olaylarını tarih açısından ışık tutar. Günlükler bu açıdan belge niteliği taşır. 
  2. Yazma alışkanlığını geliştirdiği için kişisel gelişimi etkiler, geleceğin usta kalemlerinin yetişmesinde rol oynar.
  • Günlük yazılarında gözlem, izlenim, içsel konuşmalar, betimlenip, öykülenerek aktarılır. Günlük dediğimiz yazılar yazarın kendi kendisiyle alçak sesle konuşmasından başka bir şey değildir. Bir iç dökme ihtiyacından doğmuştur. 
  • Günlüklerin açık, net ve okunaklı olması gerekir. 
Ruzname: Divan edebiyatında günlük anlamına gelir. Türk edebiyatında ilk günlüğü tanzimat dönemi Direktör Ali Bey‘in Seyahat Jurnali‘dir. Nurullah Ataç (Uçuş günlüğü)

11. Sınıf Dil ve Anlatım Ders Notları (2) »

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s